उपमा

साहित्य:
१/२ कप रवा
सव्वा ते दिड कप पाणी
१/२ कप कांदा बारीक चिरुन
१ टेस्पून तेल किंवा २ टिस्पून तूप
फोडणीसाठी : १/४ टिस्पून हिंग
२-३ मिरच्या बारीक चिरुन
३-४ कढिपत्त्याची पाने
१/४ टिस्पून किसलेले आले
१/२ टिस्पून उडीद डाळ
चवीनुसार मीठ
१ टिस्पून साखर
२ टेस्पून बारीक चिरलेली कोथिंबीर
२ टिस्पून लिंबूरस

कृती:
१) सर्वप्रथम रवा व्यवस्थित भाजून घ्यावा.
२) मध्यम आचेवर कढईत तेल/तूप गरम करून त्यात हिंग, आले, उडीद डाळ घालावी. उडीद डाळ लालसर झाली कि कांदा, कढिपत्ता, मिरच्या, व्यंजन म्हणून बटाटे घालून फोडणी करावी. चिरलेला परतून घ्यावा.
३) रवा घालून २-३ मिनिटे मध्यम आचेवर परतावे. दुसर्या शेगडीवर पाणी गरम करत ठेवावे. त्यात आधीच अर्धा चमचा मीठ आणि थोडी साखर घालावी.
४) पाणी चांगले गरम झाले की कढईत घालावे. आणि ढवळून वरून झाकण ठेवावे.
५) उपमा तयार झाला कि डिशमध्ये काढावा वरून कोथिंबीर घालावी, लिंबू पिळावे.

ओळख रानभाज्यांची - घेटुळी

शास्त्रीय नाव - Boerhavia Diffusa (बोरहेव्हिया डिफ्युसा)
कूळ - Nyctaginaceae - नेक्टॅयाजिनेसी
स्थानिक नावे - घेटुळी या वनस्पतीला ‘खापरा’, ‘तांबडी वसू’, ‘घेंटुली’, ‘पुनर्नवा’ अशीही स्थानिक नावे आहेत.
इंग्रजी नावे - ‘स्प्रेडिंग हॉग वीड’ व ‘हॉर्स पर्सलेन’ या इंग्रजी नावाने घेटुळीला ओळखले जाते.

http://www.agrowon.com/agrowon/20140415/4643241536803172591.htm

कारळ्याची चटणी

साहित्य : कारळे १ वाटी, तीळ अर्धी वाटी, कलोंजी पाव वटी, सुके खोबरे पाव वाटी, कढीपत्ता एक वाटी, सुक्या लाल मिरच्या १० – १५, काळे मीठ साखर चवीप्रमाणे,  हिंग किंवा जिरे चवीनुसार

कृती : कारळे, दाणे, तीळ हे सर्व भाजून घ्यावे. कढईत तेल घालून कढीपत्ता, लाल मिरची, सुके खोबरे कुरकुरीत होईपर्यंत भाजून घ्यावे. सर्व पदार्थ मीठ व हिंग घालून वाटून घ्या.

टीप :  कारळ्याच्या चटणीप्रमाणे तीळ (पांढरे आणि काळे ) व जवस ह्याची चटणी करता येते. कारळ्याऐवजी तीळ किंवा जवस १ वाटी घ्यावे. बाकी सर्व साहित्य व कृती कारळ्याच्या चटणीप्रमाणे घ्या. जवस चटणीत पाव वाटी लसूण टाकण्यास हरकत नाही.